ΨΑΧΝΟΥΝ ΚΑΘΑΡΣΗ ΣΤΟΝ ΣΟΦΟΚΛΗ

Η Ελληνικές Τραγωδίες γίνονται φάρμακο για τα τραύματα των Βετεράνων

Γυρίζουν από τη μάχη παρέα με τους εφιάλτες τους. Όλο και περισσότεροι βετεράνοι στις ΗΠΑ παλεύουν με τη μετατραυματική διαταραχή και το Πεντάγωνο προσπαθεί να απαλύνει τον πόνο τους με αναγνώσεις αρχαίων ελληνικών τραγωδιών. Ίσως οι ιστορίες αρχαίων πολεμιστών τούς κάνουν να νιώσουν λιγότερο μόνοι.

Στα μάτια του υπάρχουν οργή και πίκρα. Φωνάζει και πετάγεται σάλιο από το στόμα του. «Οδυσσέα... Θάνατος! Θάνατος!». Η ανάσα του ιδρώνει το μικρόφωνο. Και ένα δάκρυ κυλά στο μάγουλό του. Μπροστά του έχει αραδιασμένες σελίδες. Δεν απαγγέλλει όμως. Ζει τον ρόλο του. Είναι ο Φιλοκτήτης, πρωταγωνιστής της ομώνυμης τραγωδίας του Σοφοκλή.

Ένας πολεμιστής που παρατούν οι σύντροφοί του στη Λήμνο, στο ταξίδι τους για την Τροία, όταν τον δαγκώνει στο πόδι ένα ερπετό. Εκεί πέρασε ο Φιλοκτήτης δέκα χρόνια, ατιμασμένος, προδομένος, ξεχασμένος. Με το που τελειώνει ο ηθοποιός τον μονόλογό του, μια γυναίκα σηκώνεται από το ακροατήριο. Περνάει ανάμεσα από στρατιωτικές στολές και παίρνει το μικρόφωνο. Προσπαθεί να μιλήσει, αλλά την πνίγουν τα δάκρυα. Ο άντρας της ήταν βετεράνος του πολέμου στο Ιράκ, λέει. Όταν γύρισε από το πεδίο της μάχης κλειδώθηκε για δέκα μέρες στο δωμάτιό του. Απομονώθηκε. Ο γάμος τους δεν άντεξε. Ο πόλεμος τον είχε αλλάξει. Όπως είχε αλλάξει και τη ζωή των ηρώων σε αρχαίες ελληνικές τραγωδίες. Αυτή ήταν μία από τις στιγμές που συγκλόνισαν τον Μπράιαν Ντόρις, δημιουργό του «Τheater of War» («Θέατρο του Πολέμου»). Ο θίασός του είχε βρεθεί στο Κάνσας, στο οχυρό Ράιλι, για να ανεβάσει σκηνές από τα έργα του Σοφοκλή «Αίας» και «Φιλοκτήτης». Το αμερικανικό Πεντάγωνο έχει δώσει 3,7 εκατομμύρια δολάρια στον θίασο του κ. Ντόρις για μια περιοδεία σε 100 στρατιωτικές βάσεις και σχολές μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2010. Στόχος του θιάσου είναι το κοινό- συνήθως βετεράνοι του Ιράκ και του Αφγανιστάν- να εξοικειωθεί με τις ψυχολογικές επιπτώσεις του πολέμου. Να μοιραστεί τις προσωπικές του ιστορίες. Και μέσα από τις αρχαίες ελληνικές τραγωδίες να οδηγηθεί στην κάθαρση.

Διαβάζοντας στις εφημερίδες τις ιστορίες βετεράνων Αμερικανών, ο Μπράιαν Ντόρις είδε στα πρόσωπα του καθενός έναν Φιλοκτήτη. Αισθάνθηκε ότι και αυτοί είχαν εγκαταλειφθεί από τη χώρα τους. Έτσι βρήκε ότι υπήρχαν κοινά σημεία ανάμεσα στις ελληνικές τραγωδίες και τη ζωή των Αμερικανών στρατιωτών. Ευεργετική δράση
«Όταν γράφτηκαν τα έργα του Σοφοκλή η Αθήνα βρισκόταν σε πόλεμο. Ο ίδιος ο Σοφοκλής ήταν στρατηγός. Και οι παραστάσεις στο θέατρο του Διονύσου δίνονταν μπροστά σε ένα κοινό που είχε πολεμήσει σε αρκετές μάχες», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Ντόρις. Εκτός από τον «Φιλοκτήτη», ο κ. Ντόρις έχει επιλέξει και τον «Αίαντα» για τις παραστάσεις του. Ο ήρωας αυτής της τραγωδίας νιώθει προδομένος όταν δεν του δίνονται τα όπλα του Αχιλλέα και προσπαθεί να σκοτώσει τους συντρόφους του. Η θεά Αθηνά παρεμβαίνει και τον στέλνει να επιτεθεί σε κοπάδια ζώων νομίζοντας πως σφάζει τους εχθρούς του. Όταν αντιλαμβάνεται την πλάνη του, ντροπιασμένος δίνει τέλος στη ζωή του. «Πριν από 2.500 χρόνια οι αρχαίοι Έλληνες μιλούσαν για τη μετατραυματική διαταραχή», λέει ο κ. Ντόρις. «Αλλά αυτό που εμείς ονομάσαμε στον αμερικανικό εμφύλιο “η καρδιά του στρατιώτη” ή “κούραση της μάχης” στα χρόνια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Έλληνες το παρουσίαζαν με απίστευτα πλούσιο λεξιλόγιο. “Θεϊκή τρέλα” το αποκαλεί ο Σοφοκλής. Και σε μια σκηνή παρομοιάζει τον στρατιώτη με ένα πλοίο που συνάντησε αντίθετο άνεμο». Παρά τις ωμές περιγραφές, τον θάνατο και το αίμα που συναντάται σε αυτά τα έργα, το Πεντάγωνο τα επέλεξε γιατί γράφτηκαν χιλιάδες χρόνια πριν. Η απόσταση επιτρέπει στον θεατή να δει το έργο πιο ψύχραιμα. Ο ψυχίατρος Τζόναθαν Σέι αναγνωρίζει την ευεργετική δράση που μπορεί να έχει η αρχαία ελληνική τραγωδία στους βετεράνους ενός πολέμου. «Όταν επιστρέφουν από τη μάχη νομίζουν ότι κανείς δεν κατανοεί το πρόβλημά τους», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Σέι.

«Αυτές οι παραστάσεις μπορούν να τους δείξουν ότι δεν είναι μόνοι. Δεν είναι φρικιά».

Μόνο ένα τραπέζι και πέντε μικρόφωνα

ΟΙ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ του θιάσου δεν μοιάζουν με αυτές που ανεβαίνουν στην Επίδαυρο. Δεν υπάρχουν σκηνικά ή κοστούμια. Μόνο ένα τραπέζι και πέντε μικρόφωνα. Από τους ηθοποιούς ξεχωρίζουν τα ονόματα των Πολ Τζιαμάτι (πρωταγωνιστής στην ταινία «Πλαγίως»)και Ντέιβιντ Στρέιθερν (υποψήφιος για Όσκαρ στην ταινία «Καληνύχτα και καλή τύχη»). Οι ηθοποιοί απαγγέλλουν από τρεις σκηνές των έργων «Αίας» και «Φιλοκτήτης». Στο τέλος καλούν τέσσερα άτομα για να μοιραστούν τις εμπειρίες τους με το κοινό και ακολουθεί συζήτηση με τους θεατές. Ο κ. Σέι παρατηρεί ότι η κάθαρση επέρχεται πιο εύκολα όταν κάποιος παράγει την τέχνη, όχι όταν απλά παρακολουθεί.

«Αυτό που κάνουμε δεν είναι ψυχοθεραπεία», εξηγεί ο κ. Ντόρις. «Απλά ανοίγουμε μια πόρτα σε αυτούς τους ανθρώπους. Τους δείχνουμε ότι δεν είναι μόνοι. Το αρχαίο δράμα γεννήθηκε στην Ελλάδα, αλλά σήμερα ανήκει σε όλον τον κόσμο. Δεν χρειάζεται να είσαι ακαδημαϊκός για να το κατανοήσεις ή να το ερμηνεύσεις. Χρειαζόμαστε αυτά τα έργα. Χρειαζόμαστε την απόσταση. Αυτό που κάνουμε είναι μια πράξη συνεργασίας με το παρελθόν, όχι μια ανασκαφή».(TA NEA)
Ολόκληρο το άρθρο

ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΘΗΤΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟ

Ο κύβος ερρίφθη για τη μείωση της στρατιωτικής θητείας στους 9 μήνες. Η ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Αμυνας έχει αποφασίσει την εφαρμογή του μέτρου από τον Αύγουστο και μάλιστα με αναδρομική ισχύ για όσους έχουν καταταγεί και υπηρετούν στο Στρατό Ξηράς από τις αρχές του 2009. Στο ίδιο σχέδιο περιλαμβάνεται και «οροφή» το 24ο-25ο έτος της ηλικίας για χορήγηση αναβολής στράτευσης. Πληροφορίες από το Πεντάγωνο φέρουν μάλιστα τον Βαγγέλη Μεϊμαράκη να ανακοινώνει την 3μηνη μείωση της θητείας στο Στρατό Ξηράς εντός των επόμενων ημερών. «Για να υλοποιηθεί το 9μηνο από τον Αύγουστο θα πρέπει μέχρι το αργότερο τα τέλη Ιουνίου να έχει εξαγγελθεί», ανέφεραν συνεργάτες του υπουργού Εθνικής Αμυνας.

Ο μηχανισμός του Στρατού είναι ήδη έτοιμος, αφού έχει προετοιμασθεί εδώ και μήνες για την εφαρμογή του μέτρου. Σε αυτό συνηγορεί και η αναστολή των μετατάξεων από το Στρατό Ξηράς προς τους άλλους δύο κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων, την Αεροπορία και το Ναυτικό, προκειμένου να μην υπάρξουν προβλήματα στελέχωσης στις στρατιωτικές μονάδες.

Η μείωση της θητείας από 12 σε 9 μήνες, από την ΕΣΣΟ του Αυγούστου, θα έχει και κλιμακωτή αναδρομική ισχύ. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι για τους στρατιώτες που εντάχθηκαν στο ανθρώπινο δυναμικό του Στρατού το Μάιο θα ισχύσει 2μηνη μείωση της θητείας τους, ενώ όσοι κατετάγησαν το Φεβρουάριο θα πάρουν απολυτήριο ένα μήνα νωρίτερα. Η τρίμηνη μείωση θα συμπαρασύρει παράλληλα και τις ειδικές κατηγορίες στρατευσίμων. Δηλαδή, οι υπηρετούντες σήμερα μειωμένη θητεία 9 μηνών, όπως τα παιδιά πολύτεκνων οικογενειών, θα ντύνονται στο χακί για λιγότερους μήνες (ίσως για 6 μήνες). Αντιστοίχως, θα «συμπιεστεί» η διάρκεια παραμονής στο Στράτευμα και των άλλων ειδικών κατηγοριών στρατευσίμων, ενώ οι υπόχρεοι σήμερα 3μηνης θητείας μάλλον θα απαλλαγούν οριστικά από την ένστολη υποχρέωση.

Η πολιτική ηγεσία του Πενταγώνου είχε αποφασίσει τη μείωση της θητείας για το Στρατό Ξηράς στους 9 μήνες εδώ και περίπου ένα χρόνο. Μάλιστα, το σχέδιο στο οποίο εντάσσεται και ο περιορισμός του ορίου των αναβολών, είχε ολοκληρωθεί από τα τέλη του 2008 (το είχε αποκαλύψει ο Ελεύθερος Τύπος τον περασμένο Δεκέμβριο). Στις αρχές του έτους ο κ. Μεϊμαράκης είχε δηλώσει πως απομένουν κάποιες προϋποθέσεις να ικανοποιηθούν ακόμη και η πολιτική απόφαση για την ανακοίνωσή του ήταν θέμα μηνών. Το πλήρωμα του χρόνου έφτασε, αλλά οι ευρωεκλογές αποτέλεσαν ανασταλτικό παράγοντα. Δεν ήθελε η πολιτική ηγεσία να φανεί η μείωση της θητείας ως προεκλογικό μέτρο. Ετσι αποφάσισε να προβεί στην επίσημη εξαγγελία αμέσως μετά τις ευρωεκλογές.

Σύμφωνα με το πλάνο των επιτελών του Πενταγώνου, παράλληλα με τη μείωση της θητείας θα ανακοινωθεί και περιορισμός των αναβολών μέχρι τα 24 ή 25 για την ολοκλήρωση μόνο των πτυχιακών σπουδών. Δεν έχει γίνει ωστόσο γνωστό πώς θα υλοποιηθεί αυτό το μέτρο, αν θα υπάρξει και ποιο θα είναι το περιθώριο εφαρμογής του. Σημειώνεται πως μέχρι σήμερα η οροφή για τη χορήγηση αναβολών φθάνει τα 28 για μεταπτυχιακές σπουδές και το 31ο έτος της ηλικίας για διδακτορικό. Με τον τρόπο αυτό εκτιμάται πώς θα δοθεί τέλος στη «διαρροή» στρατευσίμων μέσω των χρόνιων αναβολών ή της ανυποταξίας και θα αυξηθεί ο αριθμός των υπόχρεων θητείας που τελικά θα κατατάσσονται στις Ενοπλες Δυνάμεις.

Ενας επιπλέον λόγος, που οδήγησε την ηγεσία του Πενταγώνου στη συγκεκριμένη οριοθέτηση των αναβολών, συνδέεται με την αποτελεσματική ανταπόκριση των νέων στα στρατιωτικά τους καθήκοντα και με την πολύ σημαντική παράμετρο -για τους ίδιους- της επαγγελματικής αποκατάστασης. Στο γενικότερο σχέδιο του Βαγγέλη Μεϊμαράκη, αλλά με εφαρμογή από το 2010 και μετά, εντάσσεται και η κατάργηση της θητείας σε Πολεμικό Ναυτικό και Πολεμική Αεροπορία. Οι ναύτες και οι σμηνίτες θα αντικατασταθούν από επαγγελματίες οπλίτες.

Ηδη, «τρέχει» διαγωνισμός για πρόσληψη 2.000 οπλιτών στο Στρατό Ξηράς, ενώ μέχρι το τέλος του 2009 αναμένεται να προκηρυχθεί και νέος για επαγγελματίες στρατιώτες στους άλλους δύο κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων. Με την κατάργηση της θητείας στους δύο κλάδους θα ενισχυεί το δυναμικό του Στρατού Ξηράς.(Ε-ΤΥΠΟΣ)
Ολόκληρο το άρθρο

ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑ ΠΛΕΟΝ ΟΙ ΒΡΕΤΑΝΟΙ ΑΠΟΧΩΡΟΥΝ ΑΠΟ ΤΟ ΙΡΑΚ

Σε μια τελετή που έλαβε χώρα στη Βασόρα επισημοποιήθηκε η απεμπλοκή των στρατιωτικών δυνάμεων της Μ. Βρετανίας στο Ιράκ.

Κατά την τελετή, η 20ή Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία υπέστειλε τη βρετανική σημαία, σε μια κίνηση που, όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν, σηματοδοτεί το κλείσιμο ενός κεφαλαίου και το άνοιγμα ενός άλλου για τις ιρακινοβρετανικές σχέσεις.

Πριν την υποστολή της σημαίας έγινε τελετή απόδοσης τιμών στους 179 Βρετανούς στρατιώτες οι οποίοι έχασαν τη ζωή τους κατά τις εξαετείς πολεμικές επιχειρήσεις στην περιοχή, στην οποία παρέστη ο υπουργός Άμυνας, Τζων Χάτον. Στο επίκεντρο της τελετής ήταν η παρουσίαση ενός μνημείου στο οποίο αναγράφονται τα ονόματα 234 στρατιωτών: 179 Βρετανών και 55 ξένων οι οποίοι και σκοτώθηκαν ενώ βρίσκονταν υπό βρετανική διοίκηση.(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ)

-Φυσικά ούτε κουβέντα για τους χιλιάδες αμάχους που έχασαν τη ζωή τους από βρετανούς στρατιώτες. Ούτε ένα μνημείο για αυτούς. Αυτή είναι η κληρονομιά που άφησαν πίσω τους. Επιτέλους όμως έστω και μετά από τόσα χρόνια φεύγουν.

Ολόκληρο το άρθρο